Khe giữa tường bê tông và khung kim loại là vị trí thường phát sinh thấm nước tại nhà xưởng, mái che, cửa, vách kim loại và các kết cấu lắp ghép. Vấn đề khó xử lý nằm ở chỗ bê tông và kim loại có đặc tính bề mặt cũng như mức co giãn khác nhau. Một vật liệu làm kín có thể bám tốt lúc mới thi công nhưng sau nhiều chu kỳ nắng, mưa và thay đổi nhiệt độ, khe có thể xuất hiện trở lại.
Với khe tường bê tông, phương án xử lý không nên chỉ là bơm đầy keo hoặc dán băng keo lên phía ngoài. Trước tiên cần xác định khe là khe tĩnh hay có chuyển vị, nước xâm nhập từ đâu, bê tông có đủ chắc không và bề mặt kim loại đang là thép, tôn mạ, nhôm hay kim loại đã sơn phủ.
Trong nhiều trường hợp, giải pháp phù hợp là kết hợp vật liệu trám khe đàn hồi với băng keo chống thấm phủ bảo vệ phía ngoài.
Vì sao khe tường bê tông và khung kim loại dễ bị thấm?
Bê tông và kim loại làm việc rất khác nhau khi điều kiện môi trường thay đổi.
Kim loại có thể nóng lên nhanh khi chịu ánh nắng trực tiếp và nguội nhanh khi trời mưa hoặc về đêm. Bê tông có khối lượng lớn hơn nên quá trình thay đổi nhiệt thường chậm hơn.
Sự khác biệt này khiến hai vật liệu không co giãn hoàn toàn đồng bộ.
Tại đường tiếp giáp, vật liệu làm kín liên tục chịu tác động:
giãn nở -> kéo khe -> co lại -> ép khe -> tiếp tục giãn nở.
Nếu quá trình này lặp lại trong thời gian dài, lớp làm kín quá cứng hoặc bám không tốt có thể tách khỏi một trong hai bề mặt.
Đây là lý do một khe đã được trám kín vẫn có thể thấm trở lại.
Những vị trí thường xuất hiện khe giữa bê tông và kim loại
Khe giữa tường bê tông và khung cửa kim loại
Đây là vị trí thường gặp ở cửa nhôm, cửa thép, cửa nhà xưởng và hệ cửa kỹ thuật.
Nước mưa chảy trên mặt tường có thể tập trung tại mép trên của khung. Chỉ cần một vùng làm kín bị hở, nước có thể đi xuống phía sau khung.
Khe giữa bê tông và mái tôn
Tại vị trí mái tôn gặp tường bê tông, sự khác biệt về nhiệt độ bề mặt có thể khá lớn.
Tôn phản ứng nhanh với nhiệt độ trong khi tường thay đổi chậm hơn. Vì vậy, đường tiếp giáp thường xuyên chịu chuyển vị.
Khe giữa cột bê tông và khung thép
Các kết cấu phụ bằng thép được liên kết vào bê tông có thể tạo ra nhiều điểm nước xâm nhập, đặc biệt quanh bản mã, vít, bulông hoặc mép tiếp xúc.
Khe quanh khung kim loại lắp vào ô tường
Nếu khe lắp đặt không đồng đều, một số vùng có thể quá rộng trong khi vùng khác gần như tiếp xúc trực tiếp.
Việc chỉ bơm keo vào phía ngoài có thể không tạo được cấu tạo khe làm kín ổn định.
Vì sao chỉ dùng xi măng trám khe bê tông – kim loại thường không bền?
Đây là lỗi khá phổ biến.
Khi nhìn thấy khoảng hở giữa khung kim loại và tường, nhiều người sử dụng vữa xi măng để lấp kín.
Vữa có thể phù hợp để sửa chữa một số phần của bê tông nhưng không phải lúc nào cũng thích hợp làm vật liệu đàn hồi tại đường tiếp giáp với kim loại.
Khi khung kim loại thay đổi kích thước theo nhiệt độ, vùng vữa sát khung có thể chịu ứng suất kéo.
Theo thời gian có thể xuất hiện:
- Nứt dọc mép khung.
- Tách vữa khỏi kim loại.
- Nứt chân chim.
- Hình thành khe nhỏ.
- Nước đi vào phía sau khung.
Vết nứt đôi khi rất nhỏ nhưng vẫn đủ tạo đường nước.
Vì sao khe tường bê tông đã bơm keo vẫn thấm?
Không phải cứ bơm đầy khe là tạo được một mối nối chống nước tốt.
Có nhiều nguyên nhân.
Keo không bám chắc vào bê tông
Bê tông có thể chứa bụi, hạt vật liệu rời hoặc lớp xi măng bề mặt yếu.
Khi đó keo trám thực tế bám vào lớp bụi thay vì bê tông chắc.
Kim loại có dầu hoặc lớp phủ yếu
Khung kim loại có thể chứa dầu, bụi, gỉ hoặc lớp sơn có độ bám kém.
Nếu lớp sơn bong khỏi kim loại thì keo cũng bong theo.
Khe có chuyển vị lớn hơn khả năng của vật liệu
Đây là nguyên nhân quan trọng.
Keo vẫn có thể bám tốt nhưng bị kéo vượt giới hạn biến dạng thiết kế.
Khi đó vật liệu có thể rách hoặc tách khỏi thành khe.
Hình dạng lớp keo không phù hợp
Một lớp keo quá mỏng hoặc hình dạng khe không phù hợp có thể làm ứng suất tập trung.
Do đó, xử lý khe không chỉ là vấn đề chọn loại keo.
Trước khi xử lý khe tường bê tông cần kiểm tra những gì?
Không nên thi công ngay.
Trước tiên cần xác định bốn yếu tố.
1. Khe rộng bao nhiêu?
Đo chiều rộng tại nhiều vị trí.
Nếu đường khe dài, không nên giả định toàn bộ khe có cùng kích thước.
2. Khe có chuyển vị không?
Quan sát xem khe có:
- Mở rộng theo thời gian.
- Thay đổi theo nhiệt độ.
- Rung khi thiết bị hoạt động.
- Liên quan đến chuyển động của cửa.
- Liên quan đến mái hoặc kết cấu kim loại.
Khe động cần giải pháp khác khe tĩnh.
3. Nước đi vào từ đâu?
Vết ẩm phía trong chưa chắc nằm ngay sau vị trí nước xâm nhập.
Cần kiểm tra cả phía trên của khung.
Đặc biệt chú ý:
- Mép trên.
- Góc.
- Vị trí vít.
- Mối nối.
- Phần tiếp giáp với mái.
- Đỉnh tường.
4. Hai bề mặt thực tế là gì?
Không nên chỉ ghi “bê tông và kim loại”.
Cần xác định cụ thể:
bê tông trần – thép sơn
hoặc:
tường bê tông sơn – nhôm sơn tĩnh điện
hoặc:
vữa xi măng – tôn mạ.
Lớp keo thực tế tiếp xúc với bề mặt ngoài cùng chứ không phải vật liệu nằm phía dưới.
Cách xử lý khe giữa tường bê tông và khung kim loại
Bước 1: Loại bỏ vật liệu làm kín cũ bị hỏng
Nếu khe đã từng được xử lý, cần kiểm tra vật liệu cũ.
Phần bị:
- Bong.
- Nứt.
- Cứng.
- Rách.
- Tách khỏi bê tông.
- Tách khỏi kim loại.
cần được loại bỏ phù hợp trước khi thi công lại.
Không nên dán hoặc trám lớp mới lên một lớp cũ đã mất liên kết.
Bước 2: Xử lý phần bê tông yếu
Đây là bước rất quan trọng.
Nếu mép bê tông bị rỗ, bở hoặc phấn hóa, vật liệu chống thấm sẽ không có nền ổn định để bám.
Cần loại bỏ phần yếu đến vùng nền đủ chắc.
Nếu có khuyết tật lớn, có thể cần sửa chữa bề mặt trước khi làm kín khe.
Bước 3: Làm sạch khung kim loại
Bề mặt cần được kiểm tra dầu, bụi, gỉ và lớp phủ bong.
Với khung đã sơn, cần nhớ rằng:
độ bền hệ làm kín không thể cao hơn độ bám của chính lớp sơn vào kim loại.
Nếu sơn bong, băng keo hoặc keo trám có bám tốt vào lớp sơn cũng không giải quyết được vấn đề.
Bước 4: Làm sạch bụi trong khe
Bụi bê tông là một trong những nguyên nhân làm giảm độ bám.
Cần làm sạch cả:
- Thành bê tông.
- Mép kim loại.
- Phần bên trong khe.
- Vùng dự kiến dán băng keo.
Không nên chỉ lau phần nhìn thấy phía ngoài.
Bước 5: Kiểm soát độ sâu của khe nếu dùng keo trám
Với khe tương đối sâu, không phải lúc nào cũng nên bơm đầy toàn bộ bằng keo trám.
Tùy thiết kế mối nối, có thể cần vật liệu chèn nền để kiểm soát hình dạng và chiều sâu lớp keo.
Mục tiêu là tạo vùng làm kín có khả năng biến dạng phù hợp thay vì biến toàn bộ khe thành một khối vật liệu đặc.
Bước 6: Sử dụng vật liệu trám khe phù hợp
Vật liệu cần được lựa chọn theo:
- Bê tông.
- Bề mặt khung kim loại.
- Chiều rộng khe.
- Mức chuyển vị.
- Nhiệt độ.
- Nước.
- Điều kiện ngoài trời.
Không nên lựa chọn chỉ dựa vào tiêu chí “keo rất dính”.
Đối với khe động, khả năng biến dạng sau đóng rắn đặc biệt quan trọng.
Khi nào nên dùng băng keo chống thấm cho khe tường bê tông?
Băng keo chống thấm có thể được sử dụng để tạo thêm một vùng làm kín phía ngoài khe.
Thay vì nước tiếp xúc trực tiếp với đường trám, băng keo phủ rộng sang cả tường và khung kim loại.
Cấu tạo có thể hình dung:
bê tông | khe đã xử lý | khung kim loại
phía ngoài:
vùng bám trên bê tông | băng keo chống thấm | vùng bám trên kim loại
Phương án này đặc biệt đáng xem xét khi cần tăng khả năng chắn nước tại:
- Mép mái.
- Khung cửa.
- Mái che.
- Nhà xưởng.
- Tấm kim loại tiếp giáp tường.
- Một số mối nối ngoài trời.
Tuy nhiên, băng keo không nên được dùng để che một khe đang tiếp tục mở rộng mà chưa xác định nguyên nhân.
Có nên dùng băng keo butyl giữa bê tông và kim loại?
Băng keo butyl là một trong những nhóm vật liệu có thể được xem xét cho ứng dụng này.
Butyl có đặc tính mềm và khả năng làm kín nước. Một số cấu tạo còn có lớp lá nhôm hoặc màng bảo vệ phía ngoài.
Ưu điểm đáng chú ý là băng keo có thể tạo một vùng phủ rộng qua đường tiếp giáp.
Tuy nhiên, điểm cần kiểm tra kỹ thường nằm ở phía bê tông.
Kim loại sạch thường tạo bề mặt tương đối thuận lợi hơn. Bê tông lại có thể:
- Xốp.
- Nhám.
- Có bụi.
- Có độ ẩm.
- Có lớp sơn.
- Có bề mặt phấn hóa.
Do đó, phải thử khả năng bám trên nền thực tế.
Khi nào nên kết hợp keo trám và băng keo chống thấm?
Đây là giải pháp đáng cân nhắc cho một số khe bê tông – kim loại ngoài trời.
Cấu tạo có thể gồm:
Khe -> vật liệu chèn nếu cần -> keo trám đàn hồi -> lớp băng keo chống thấm phía ngoài.
Mỗi lớp đảm nhiệm một chức năng khác nhau.
Keo trám: xử lý và làm kín bên trong khe.
Băng keo chống thấm: tạo vùng chắn nước rộng phía ngoài.
Nhưng không nên mặc định hai vật liệu luôn tương thích.
Nếu băng keo cần dán lên phần keo trám, phải kiểm tra khả năng liên kết giữa chúng.
Băng keo chống thấm nên phủ rộng bao nhiêu?
Không có một con số cố định cho mọi khe.
Điểm quan trọng là băng keo phải có đủ diện tích bám trên phần nền chắc ở cả hai phía.
Không nên sử dụng cấu tạo:
5 mm bê tông | khe | 5 mm kim loại
chỉ vì băng keo vừa đủ che khe.
Khi vùng bám quá nhỏ, ứng suất dễ tập trung tại mép.
Chiều rộng thực tế cần dựa trên:
- Kích thước khe.
- Chuyển vị.
- Độ nhám của bê tông.
- Cấu tạo khung.
- Loại băng keo.
- Hướng nước.
- Yêu cầu kỹ thuật của sản phẩm.
Xử lý mép trên của khung kim loại như thế nào?
Đây thường là vị trí quan trọng nhất.
Nước mưa chảy từ phía trên tường xuống và gặp mép khung.
Nếu lớp làm kín tại đây có một khe nhỏ, nước có thể đi vào phía sau khung rồi chảy xuống dưới.
Do đó, khi xử lý cần kiểm tra toàn bộ chiều dài mép trên, đặc biệt là:
- Hai góc.
- Vị trí nối.
- Đầu băng keo.
- Vùng thay đổi cao độ.
- Vị trí bắt vít.
Không nên chỉ sửa phần phía dưới nơi đang xuất hiện vết ẩm.
Vì sao dán băng keo trực tiếp lên bê tông dễ bong?
Bê tông nhìn bằng mắt có thể sạch nhưng vẫn có một lớp bụi rất mịn.
Khi dán, lớp keo tiếp xúc với bụi.
Ban đầu băng keo vẫn có thể dính. Nhưng sau tác động của nước, nhiệt và chuyển vị, lớp bụi tách khỏi nền.
Kết quả là băng keo bong cùng bụi.
Một nguyên nhân khác là bê tông quá nhám khiến lớp keo không tiếp xúc đầy đủ với bề mặt.
Vì vậy, diện tích tiếp xúc thực tế quan trọng hơn việc chỉ nhìn băng keo đã phủ kín khe hay chưa.
Có cần lớp tăng bám trên bê tông không?
Một số hệ băng keo hoặc vật liệu làm kín có thể yêu cầu xử lý tăng bám trên nền khoáng.
Nhưng không nên tự động sử dụng bất kỳ lớp lót nào.
Cần kiểm tra khả năng tương thích với:
- Bê tông.
- Băng keo.
- Keo trám.
- Nhiệt độ sử dụng.
- Điều kiện ngoài trời.
Lớp tăng bám không phù hợp có thể trở thành chính lớp yếu nhất trong hệ.
Sai lầm thường gặp khi xử lý khe tường bê tông
Chỉ trám bằng xi măng
Không tính đến sự co giãn khác nhau giữa bê tông và kim loại.
Chỉ dùng băng keo thật dính
Độ dính ban đầu không giải quyết được chuyển vị của khe.
Không loại bỏ bê tông yếu
Băng keo hoặc keo trám sẽ bong cùng lớp nền.
Không làm sạch kim loại
Dầu, bụi và gỉ có thể làm giảm liên kết.
Dán băng keo quá hẹp
Vùng bám hai bên không đủ để phân bố ứng suất.
Kéo căng băng keo khi dán
Sau khi dán, vật liệu có xu hướng hồi lại và tạo lực kéo tại mép.
Chỉ xử lý vị trí nước xuất hiện phía trong
Nguồn nước có thể nằm ở phía trên khung.
Bỏ qua chuyển vị nhiệt
Đây là một trong những nguyên nhân khiến khe tái xuất hiện sau một thời gian.
Cách kiểm tra sau khi xử lý khe bê tông – kim loại
Không nên đánh giá ngay sau khi hoàn thành.
Cần kiểm tra hệ thống qua điều kiện sử dụng thực tế.
Kiểm tra mép
Quan sát xem băng keo hoặc vật liệu trám có tách khỏi bê tông hay kim loại không.
Kiểm tra sau mưa
Theo dõi vùng phía trong công trình.
Nếu vẫn xuất hiện nước, cần kiểm tra nguồn thấm từ phía trên và các vị trí xung quanh.
Kiểm tra sau những ngày nắng nóng
Đây là thời điểm tốt để phát hiện ảnh hưởng của chuyển vị nhiệt.
Quan sát:
- Bong mép.
- Co vật liệu.
- Rách.
- Nứt.
- Trượt.
- Chảy keo bất thường.
Kiểm tra vị trí phá hủy
Nếu hệ bị bong, cần xác định chính xác:
Keo bong khỏi bê tông?
Keo bong khỏi kim loại?
Lớp sơn bong khỏi kim loại?
Bê tông bề mặt bị kéo bong?
Băng keo bị rách?
Mỗi dạng phá hủy dẫn đến một nguyên nhân và giải pháp khác nhau.
Bảng lựa chọn phương án xử lý khe tường bê tông
| Tình trạng | Phương án nên xem xét |
|---|---|
| Khe nhỏ, ổn định | Vật liệu làm kín phù hợp |
| Khe nhỏ nhưng chịu mưa trực tiếp | Làm kín khe + lớp bảo vệ phía ngoài |
| Khe có chuyển vị | Vật liệu đàn hồi phù hợp |
| Bê tông bị bở | Sửa nền trước khi chống thấm |
| Kim loại bị gỉ | Xử lý bề mặt kim loại trước |
| Khe sâu | Kiểm soát cấu tạo và chiều sâu lớp trám |
| Mép mái tôn – bê tông | Hệ làm kín chịu thời tiết và chuyển vị |
| Khe tiếp tục mở rộng | Xác định nguyên nhân trước |
Checklist trước khi xử lý khe bê tông và khung kim loại
- Khe rộng bao nhiêu?
- Khe dài bao nhiêu?
- Khe có chuyển vị không?
- Bê tông có chắc không?
- Bề mặt có bụi không?
- Bê tông có sơn không?
- Kim loại là nhôm, thép hay tôn?
- Kim loại có lớp sơn hoặc lớp phủ không?
- Có dầu hoặc gỉ không?
- Khu vực có chịu nắng trực tiếp không?
- Nước chảy theo hướng nào?
- Mép trên của khung đã được kiểm tra chưa?
- Có cần trám khe trước không?
- Có cần vật liệu chèn nền không?
- Băng keo có bám được trên cả hai bề mặt không?
- Vật liệu có phù hợp sử dụng ngoài trời không?
Khi nào không nên chỉ xử lý bằng băng keo chống thấm?
Nếu khe tiếp tục mở rộng hoặc có dấu hiệu liên quan đến biến dạng kết cấu, không nên chỉ che phủ bằng băng keo.
Cần đánh giá chuyên sâu hơn khi:
- Khe rộng nhanh.
- Khung kim loại chuyển vị lớn.
- Bê tông nứt sâu.
- Xuất hiện nhiều khe mới.
- Hai phía khe bị lệch.
- Công trình có dấu hiệu lún.
- Kết cấu kim loại rung mạnh.
- Đã sửa nhiều lần nhưng khe liên tục tái xuất hiện.
Trong những trường hợp này, chống thấm chỉ là một phần của vấn đề.
Kết luận: Xử lý khe giữa tường bê tông và khung kim loại thế nào?
Muốn xử lý bền khe tường bê tông tiếp giáp khung kim loại, cần giải quyết đồng thời ba vấn đề: độ bám trên hai bề mặt, khả năng chống nước và chuyển vị của khe.
Không nên chỉ dùng xi măng để lấp khe nếu vị trí có chuyển động. Cũng không nên chỉ chọn băng keo dựa trên cảm giác “rất dính”.
Với nhiều vị trí ngoài trời, phương án có thể gồm xử lý nền, tạo cấu tạo khe phù hợp, sử dụng vật liệu trám đàn hồi và bổ sung băng keo chống thấm phía ngoài khi cần tăng vùng chắn nước.
Đặc biệt, cần kiểm tra kỹ phía bê tông, mép trên của khung và hướng nước. Đây thường là những yếu tố quyết định việc hệ chống thấm có duy trì hiệu quả lâu dài hay không.
Câu hỏi thường gặp
Có thể dùng băng keo chống thấm giữa bê tông và khung kim loại không?
Có thể nếu băng keo có khả năng bám phù hợp trên cả hai bề mặt và đáp ứng chuyển vị, nhiệt độ cũng như điều kiện ngoài trời của mối nối.
Băng keo butyl có bám được lên bê tông không?
Khả năng bám phụ thuộc vào cấu tạo sản phẩm và tình trạng bê tông. Bề mặt nhiều bụi, phấn hóa, quá nhám hoặc ẩm có thể làm giảm đáng kể độ bám.
Vì sao khe giữa tường và khung kim loại thường nứt lại?
Một nguyên nhân phổ biến là bê tông và kim loại co giãn khác nhau. Nếu vật liệu làm kín không đủ khả năng thích nghi với chuyển vị, khe có thể tái xuất hiện.
Nên trám khe hay dán băng keo chống thấm?
Tùy cấu tạo khe. Một số trường hợp chỉ cần vật liệu trám phù hợp, trong khi một số vị trí chịu mưa trực tiếp có thể sử dụng thêm băng keo để tạo vùng chắn nước phía ngoài.
Vì sao đã xử lý khe khung cửa nhưng tường vẫn thấm?
Nguồn nước có thể nằm tại mép trên, góc khung, vít, mối nối hoặc một vị trí cao hơn. Nước sau đó di chuyển phía sau khung trước khi xuất hiện trên tường phía trong.
